760 bài báo khoa học, từ nhà tiên phong nghiên cứu tinh thể photon spin và siêu vật liệu đến tiểu thuyết gia – hành trình của một học giả kết nối khoa học và nhân văn.
Giáo sư danh dự Đại học Phúc Đán, cựu giáo sư Đại học Hanyang, Lee Young-Pak.

Nghiên cứu thiết kế đường đi của ánh sáng và đặc tính của sóng điện từ – tức “công nghệ điều khiển ánh sáng và sóng điện từ theo ý muốn” – đã được Giáo sư Lee Young-Pak tiên phong trong lĩnh vực tinh thể photon spin, siêu vật liệu và điều khiển điện từ. Ông từng công tác lâu năm tại Khoa Vật lý, Đại học Hanyang, công bố hơn 500 bài SCI, trở thành một trong những học giả hàng đầu đại diện cho ngành vật lý Hàn Quốc. Ông cũng giữ chức Chủ tịch Hội Vật lý Hàn Quốc và Chủ tịch Liên hiệp các hiệp hội khoa học cơ bản, đóng góp cho đổi mới và quốc tế hóa cộng đồng học thuật.

Với những thành tựu nổi bật, ông đã nhận được nhiều giải thưởng danh giá như Giải Jang Young-sil IR52 (1992), Giải luận văn xuất sắc của Liên hiệp các hiệp hội Khoa học và Công nghệ Hàn Quốc (2002), Giải thưởng Seongbong Vật lý học (2014). Sau khi nghỉ hưu, ông tiếp tục hoạt động với tư cách giáo sư danh dự tại Đại học Phúc Đán (Trung Quốc), thúc đẩy sự lan tỏa toàn cầu và hợp tác quốc tế trong khoa học cơ bản.

Đặc biệt, hành trình vượt ranh giới khoa học – nhân văn của ông cũng rất ấn tượng. Bắt đầu từ tác phẩm đồng sáng tác với nhà văn Lee Joo-hee năm 2018, “Bản Rhapsody của tình yêu, chia ly và hôn nhân”, cho đến cuốn tiểu thuyết mới nhất “Đảng tranh triều đại Joseon” xuất bản năm nay, ông đã cho ra đời hơn 10 tác phẩm văn học, song song với nghiên cứu khoa học.

Phóng viên chúng tôi đã có cuộc trò chuyện với Giáo sư Lee Young-baek để lắng nghe về hành trình học thuật và những suy ngẫm của ông.

Hành trình học thuật và khởi đầu nghiên cứu

• Ông bắt đầu quan tâm đến lĩnh vực tinh thể photon spin và siêu vật liệu từ đâu?
  Trong giai đoạn học tiến sĩ tại Mỹ, tôi nghiên cứu về đặc tính bề mặt của bán dẫn thông qua quang phổ điện tử. Đây là lĩnh vực vật lý bề mặt thực nghiệm, đóng góp quan trọng cho sự phát triển của công nghiệp bán dẫn. Khi đó (thập niên 1980), vật lý bề mặt nổi lên mạnh mẽ trên thế giới và tôi đã dấn thân vào lĩnh vực này.

• Có kỷ niệm nào đặc biệt trong giai đoạn nghiên cứu ban đầu không?
  Để nghiên cứu bề mặt, cần môi trường siêu chân không giống như ngoài vũ trụ. Mẫu vật chỉ giữ được trạng thái sạch trong vài giờ, nên phải tiến hành đo lường quang phổ điện tử ngay lúc đó. Tôi thường bắt đầu thí nghiệm buổi tối và liên tục làm đến rạng sáng – đó là ký ức vẫn còn rất rõ ràng.

Nghiên cứu và thành tựu tại Đại học Hanyang

• Nghiên cứu quan trọng nhất trong thời gian công tác tại Hanyang là gì?
  Tôi bắt đầu nghiên cứu tinh thể photon spin, siêu vật liệu từ giai đoạn sớm nhất trên thế giới và đạt được thành quả quốc tế. Đặc biệt, việc tôi được chọn làm Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Xuất sắc (SRC) “Trung tâm nghiên cứu vật lý quang tử lượng tử chức năng” đã mở ra bước ngoặt lớn. Đây là SRC đầu tiên trong lịch sử Hanyang.

• Ông có hơn 500 bài SCI, hiện đã vượt mốc 760 bài (2025). Cảm xúc của ông ra sao?
  Trong quá trình thực hiện dự án SRC, số lượng bài SCI tăng nhanh chóng, trong đó nhiều bài thuộc nhóm tạp chí hàng đầu. Mỗi khi đạt thêm 100 bài, tôi vừa thấy thành tựu vừa thấy trách nhiệm nặng nề hơn.

• Khi giữ chức vụ lãnh đạo học hội, ông tập trung vào điều gì?
  Tôi muốn đổi mới Hội Vật lý Hàn Quốc, biến nó thành một tổ chức quốc tế và vững mạnh hơn. Tôi đã thúc đẩy tổ chức, thu hút nhiều hội nghị quốc tế và tăng cường hợp tác với Trung Quốc, Nhật Bản, châu Âu.

Hoạt động sau khi nghỉ hưu và làm việc tại Phúc Đán

• Ông trở thành giáo sư danh dự tại Phúc Đán như thế nào?
  Ở Hàn Quốc, giáo sư đến tuổi 65 hầu như không còn cơ hội tiếp tục dự án dài hạn. Tôi đã có nhiều hợp tác với các nhà khoa học Trung Quốc, và từ năm 2018, Phúc Đán chính thức mời tôi – tôi trở thành giáo sư danh dự Hàn Quốc đầu tiên tại đây.

• So sánh môi trường nghiên cứu Hàn Quốc và Trung Quốc?
  Ở Hàn Quốc, khi gần nghỉ hưu, rất khó xin quỹ nghiên cứu. Nhưng ở Trung Quốc, nếu có thành tích, vẫn có thể ký hợp đồng 3 năm, gia hạn tùy theo kết quả. Sinh viên ngành khoa học tự nhiên ở đây có thành tích đầu vào rất cao, nên việc hợp tác nghiên cứu rất thuận lợi.

Lời nhắn gửi đến thế hệ trẻ

• Ông muốn nhắn gửi gì đến các nhà nghiên cứu trẻ?
  Hãy theo đuổi lĩnh vực mình đam mê, đồng thời phát triển tư duy liên ngành và tận dụng AI trong nghiên cứu.

• Cần hỗ trợ gì để duy trì nền tảng nghiên cứu cơ bản?
  Cần có chính sách tài trợ lâu dài và xã hội phải nhìn nhận, tôn trọng các nhà khoa học cơ bản như những người chuẩn bị tương lai cho nhân loại.

Văn học và bản sắc khoa học

• Tại sao ông đồng thời viết tiểu thuyết?
  Từ thời trung học tôi đã thích viết văn, nhưng bận rộn nghiên cứu khoa học nên chưa thực hiện. Sau khi gần nghỉ hưu, tôi có thêm thời gian và bắt đầu song song làm văn học.

• Sách của ông đã được xuất bản ở Trung Quốc, Việt Nam, Anh ngữ. Ông thấy thế nào?
  Hiện tôi đã có 8 tiểu thuyết, 4 bản dịch tiếng Trung, 1 bản tiếng Anh, và sắp có bản tiếng Việt. Đó là niềm vui lớn, nhờ sự giúp đỡ của đồng nghiệp và học trò quốc tế.

• Văn học ảnh hưởng gì đến nghiên cứu khoa học?
  Nó đem lại sức sống mới, mở rộng tư duy. Thậm chí khái niệm áo choàng tàng hình trong siêu vật liệu cũng bắt nguồn từ tiểu thuyết “Người vô hình” của H.G. Wells. Văn học và khoa học vốn luôn có mối liên kết.

Kế hoạch và tầm nhìn tương lai

• Hướng nghiên cứu tiếp theo là gì?
  Tôi muốn tập trung vào việc thương mại hóa vật liệu hấp thụ siêu vật liệu, biến kết quả nghiên cứu cơ bản thành sản phẩm đầu tiên trên thế giới.

• Kế hoạch văn học thì sao?
  Tôi vừa xuất bản “Tiểu thuyết Đảng tranh triều đại Joseon 1” (6/2025), hiện đang chuẩn bị tập 2. Tôi sẽ tiếp tục viết tiểu thuyết lịch sử về Joseon và cận-hiện đại.

• Tầm nhìn của ông về khoa học cơ bản Hàn Quốc?
  Tôi hy vọng Hàn Quốc sẽ giành được giải Nobel, đặc biệt ở lĩnh vực ứng dụng, qua đó thúc đẩy công nghiệp và giúp nền kinh tế phục hồi mạnh mẽ.

Hành trình vượt qua khoa học và văn học của Giáo sư Lee Young-Pak vẫn chưa dừng lại. Với vai trò giáo sư danh dự tại Phúc Đán, ông tiếp tục mở rộng hợp tác toàn cầu, đồng thời hướng tới thương mại hóa siêu vật liệu hấp thụ – biến nghiên cứu cơ bản thành giá trị công nghiệp. Thông điệp của ông dành cho giới trẻ về tư duy liên ngành và ứng dụng AI đã chỉ rõ con đường phía trước. Song song, các tiểu thuyết lịch sử đang được viết tiếp sẽ mở ra một chương mới, nơi lịch sử được nhìn qua con mắt của một nhà khoa học.